|
Algemeen
De
geschiedenis van Wânswert
de
kerk
de
molen
Algemeene informatie
Wânswert telt op dit moment 219
inwoners. De saamhorigheid van de bevolking is groot, wat valt af te leiden uit
het aantal actieve verenigingen. De doorstroming in de bevolking is matig.
Het dorp is in de laatste 50 jaar
nauwelijks gegroeid en gezien de bouwstop zal dit voorlopig ook wel niet
gebeuren. Echter ondanks het feit dat het dorp jarenlang allerlei voorzieningen
heeft moeten inleveren is er geen sprake van leegloop.
Dit gegeven maakt het aangezicht van
het dorp wel uniek. Het levert een prachtig plaatje op van een authentiek Fries
terpdorp met een kerk, een opvaart en een molen zonder 'beeldvervuiling' van
nieuwbouwwijken. Zo'n dorp is vrijwel nergens meer te vinden.
terug
De
geschiedenis
Wânswert
is een oud dorp. Het stamt uit de Germaanse tijd. Jagers hebben volgens
archeologische vondsten in Wânswert een aantal keren hun kamp opgeslagen tussen
8000 en 3000 v. Chr. De permanente bewoning van Wânswert was er in het begin van onze
jaartelling.
De
naam Wânswert wordt meestal verklaard uit "Wodan'wierde". Wânswert
is een samentrekking van de god "Wodan" en "wierd"
oftewel terp. Dus Wânswert betekent "De terp van Wodan".
In
de Friesche Naamlijst van Johan Winkler (Leeuwarden 1898) wordt een verband
gelegd met de oud-Friese naam Wander. Wânswert zou dan beteken: terp van Wander.
Wânswert
mag dan klein zijn maar tot 1974 heeft Wânswert zijn eigen winkels gehad. Wânswert
had onder andere een bakker, melkboer, timmerman, smid, slager, een
winkeltje voor garen en band en tot slot nog 2 kruidenierszaken. De laatste
winkel in Wânswert verdween in 1974 uit het dorp. Vroeger had Wânswert ook
zijn eigen school. Het dorp werd te klein voor een school en in 1983 werd de
school opgeheven. Velen vinden het jammer dat Wânswert haar voorzieningen
verloren heeft. Maar de betrokkenheid van de mensen heeft er nauwelijks onder
geleden als we kijken naar de dorpsfeesten, toneelavonden, visdagen,
touwtrekwedstrijden, muziekvereniging Concordia, de mannensoos en als laatste de
Plattelandsvrouwenbond afdeling Wânswert-Burdaard. Wânswert is veranderd maar
het is er nog steeds prettig om te wonen.
terug
De
kerk
De
prachtige kerk met zijn stoere toren bepaalt het gezicht van het dorp. Deze kerk
dateert uit de dertiende eeuw. Ondertussen heeft de kerk al wat vernieuwingen
achter de rug maar de kerk is nooit afgebroken. Elke zondag word er nog steeds
een kerkdienst gehouden en vele Wânswerters bezoeken dan ook nog trouw deze
diensten. De kerk is gebouwd op een terp en rondom de kerk ligt de
begraafplaats die nog altijd in gebruik is. Tijdens de terpafgravingen zijn er
enkele archeologische vondsten gedaan.
De
kerk heeft een ruimte voor circa 250 mensen. Het orgel in de kerk dateert uit
1877. Er zijn in de kerk nog verscheidende zerken te zien van landeigenaren
waaronder Sipt van Goslingha. De kerk is eigendom van de Hervormde Gemeente en
de toren is van de burgerlijke gemeente. De kerk valt tegenwoordig onder
Monumentenzorg. Ik zou zeggen komt u eens langs en kom eens kijken in onze
prachtige kerk.
terug
De molen
De
molen is een belangrijk onderdeel van het aangezicht van Wânswert. Een molen
hoort bij het beeld van een typisch Fries terpdorp.. De molen diende vroeger
voor het in stand houden van het boezemwaterpeil. De molen heeft een hele
ontwikkeling doorgemaakt maar dient nu als lesmolen. De molen heet 'Victor' en
is gebouwd in 1867. De molen is nog geheel intact. Op de jaarlijkse nationale
molendag is ook 'Victor' geopend.
terug
|